Andrzej Franaszek
- historyk literatury, eseista, krytyk literacki. Urodził się 28 kwietnia 1971 r. w Krakowie. W 1995 r. ukończył studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim; w latach 1999-2003 był asystentem w Katedrze Literatury XX wieku w Instytucie Polonistyki UJ. Od 1995 roku jest członkiem redakcji "Tygodnika Powszechnego", w którym w latach 2006-2010 pełnił funkcję kierownika działu kultury.

Szczególne miejsce w jego zainteresowaniach zajmuje twórczość Zbigniewa Herberta i Czesława Miłosza. Pierwszemu z nich poświęcił książkę Ciemne źródło. O twórczości Zbigniewa Herberta (1998, nominacja do Nagrody Literackiej Nike w 1999), a także przygotował i poprzedził wstępem antologie: Poznawanie Herberta (1998) i Poznawanie Herberta 2 (1999) oraz Poeci czytają Herberta (2009). Opracował przypisy i bibliografię do książek Czesława Miłosza, wydanych przez Znak w serii "Dzieła zebrane": Kontynenty (1999), Zdobycie władzy (1999), Człowiek wśród skorpionów (2000), Ziemia Ulro (2000). Jest autorem liczącej ponad 900 stron książki Miłosz. Biografia (2011), do której zbierał materiały przez dziesięć lat: penetrując archiwa w Beinecke Library i Maisons-Laffitte, poznając korespondencję poety i jego niepublikowane utwory, podróżując jego śladami po Litwie, Francji i Stanach Zjednoczonych. Stypendysta Fundacji Kościuszkowskiej (2000), Funduszu im. Stanisława Lama w Paryżu (2005) oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2007). O relacjach Czesława Miłosza i Zbigniewa Herberta mówił podczas konferencji na Columbia University (Nowy Jork, 2006), zaś o sporach Miłosza z Jerzym Giedroyciem i współpracy poety z "Kulturą" - na Uniwersytecie Warszawskim (2006).

Zajmuje się twórczością współczesnych pisarzy polskich. Opublikował zbiór esejów Przepustka z piekła. 44 szkice o literaturze i przygodach duszy (2010). Artykuły krytyczno-literackie ogłaszał na łamach m.in.: kwartalnika "NaGłos" (w latach 1994-1998 wchodził w skład redakcji), "Znaku", "Dekady Literackiej", "Nowego Nurtu" i "Zeszytów Literackich". Jako krytyk brał udział w programie "Czytelnia" w TVP Kultura. W latach 2004-2005 był członkiem Jury Nagrody Literackiej Nike.

Jest współautorem scenariuszy filmów dokumentalnych, reżyserowanych przez Marię Zmarz-Koczanowicz: Zwyczajna dobroć. O Jerzym Turowiczu (1998), Czarodziejska góra. Amerykański portret Czesława Miłosza (2000), Pokolenie '89 (2002) oraz autorem scenariusza do filmu Profesor. O Leszku Kołakowskim (2005).

Mieszka w Krakowie.